Nauczyciel 2026? Nie polecę jej tej pracy.

 

Znajoma 19-latka. Z testów i rozmów z doradcą zawodowym wyszło jej, że mogłaby zostać świetną nauczycielką. Zna mnie wystarczająco dobrze, żeby zapytać, co o tym myślę. I wystarczająco dobrze, żeby wiedzieć, że powiem wprost.

 

Powiedziałem: nie polecam. I nie mam zamiaru tego cofać.

Zaraz, zaraz — bo tu łatwo się pogubić. Ja kocham tę robotę. Naprawdę. Kontakt z młodymi ludźmi, ich energia, moment kiedy coś wreszcie zrozumieją i sami z siebie chcą więcej — tego nie ma nigdzie indziej. Właśnie dlatego jestem w stanie szczerze powiedzieć, że ona zasługuje na coś lepiej skrojonego pod kogoś z jej możliwościami. Bo system, do którego by wchodziła, tych możliwości nie doceni.

 

Pieniądze? No właśnie.

Fortuny tu nie ma. Wiadomo, że nie o to chodzi w życiu. Ale płaca to nie tylko liczba na koncie — to sygnał, ile system wycenia twoją pracę. I ten sygnał jest jednoznaczny. Na wejściu dostajesz tyle, żeby się nie najeść i nie zejść z głodu, a potem latami czekasz na kolejne symboliczne podwyżki.

Ona ma 19 lat i cały rynek przed sobą. Nie widzę powodu, żeby zaczynała od miejsca, gdzie już na starcie musi godzić się z tym, że jej praca jest wyceniana jak coś drugiej kategorii.

 

Za każdym dzieckiem stoi rodzic

I tu robi się naprawdę ciekawie. Znam wielu wspaniałych rodziców — zaangażowanych, rozsądnych, z którymi da się porozmawiać. Ale na każdego takiego rodzica przypada kilku takich, którzy niszczą wszystko, co stoi na drodze do szczęścia ich bąbelka.

Kiedyś jak ojciec szedł na zebranie, to dzieciak zaczynał sprzątać i się uczyć. Teraz nauczyciele sami boją się zebrań. Znam przypadki, gdzie za przewinienia dziecka — albo własne zaniedbania — rodzice oskarżają wychowawcę. I oczekują, że szkoła wychowa, nauczy, wynagrodzi wszystkie deficyty z domu i jeszcze rozwiąże każdy problem emocjonalny potomka.

Ona jest cierpliwa i empatyczna. Właśnie dlatego bałbym się, że ta cierpliwość zostanie zjedzona przez pierwszego lepszego roszczeniowca ze szkoły podstawowej.

 

Reforma za reformą, papier za papierem

W sytuacji kryzysowej? Robi się apel, szkolenie dla Rady Pedagogicznej i podpisuje kontrakt. Czy coś z tego wynika? Rzadko. Ale w dokumentach jest zaznaczone, że „podjęto działania”. I to wystarczy.

Duża część zawodu to nie uczenie — to administracja, dostosowywanie się do kolejnych zmian ministerstwa i produkowanie papierów. Ona lubi pracować z ludźmi, nie z procedurami. Ta różnica szybko daje się we znaki.

 

Wizerunek zawodu — strajk 2019 dał odpowiedź

Nauczyciele walczyli o szacunek, lepsze warunki, reformę całego systemu. Skala hejtu, jaka się wtedy wylała, pokazała dobitnie, gdzie przeciętny Polak, ówczesny rząd i prezydent mają szkolnictwo. Zostali zignorowani i zastąpieni pracownikami Lasów Państwowych. To nie był przypadek — to był sygnał. System nie szanuje tych, którzy go utrzymują.

Z każdym rokiem wartościowi nauczyciele odchodzą z zawodu. Wystarczy przejrzeć ogłoszenia o pracę.

 

Więc dlaczego nie polecam?

Bo ona jest dobra. I właśnie dlatego szkoda byłoby patrzeć, jak przez kilka lat system to z niej wyciera. Niskie pieniądze, ciągłe zmiany, roszczeniowi rodzice, dzieci bez granic i bez obowiązków, a do tego instytucja, która nagradza BMW — biernych, miernych, ale wiernych.

Pasjonaci są w tej pracy. Znam kilkunastu — robią robotę, bo ją kochają, nie oczekują medali, tylko żeby im nie przeszkadzano. Ale droga do bycia takim nauczycielem jest długa i wyboista, a nie każdy wychodzi z niej cały.

Według danych Instytutu RAND z przełomu lat 2024/2025, ponad 50% (od 53% do 60% w zależności od pomiaru) nauczycieli zgłasza, że czuje się wypalonymi. Badania Gallupa (2025) wskazują, że 44% nauczycieli odczuwa wypalenie “zawsze” lub “bardzo często”.

 

Ona ma 19 lat. Na razie mówię: nie spiesz się w miejsce, które cię nie doceni. To może brzmi banalnie, ale właśnie w tym wieku naprawdę warto eksperymentować. Nie dlatego, że nauczycielstwo jest złym wyborem — ale dlatego, że to wybór, który warto świadomie podjąć po zobaczeniu alternatyw. Praca w NGO, coaching, psychologia, szkolenia korporacyjne, content tworzony dla edukacji online — to wszystko ścieżki, w których te same cechy, które zrobiłyby z niej świetną nauczycielkę, mogłyby przynosić jej jednocześnie satysfakcję i godne utrzymanie.

Jeśli w przyszłości wróci do myśli o nauczaniu — z pełną świadomością, po innych doświadczeniach — to będę jej kibicował.